تفاوت پایگاه داده SQL و NoSQL

در این مقاله ابتدا با مفاهیم دیتابیس یا پایگاه داده آشنا می شویم تا بتوانیم به طور اساسی و واضح به بیان تفاوت SQL و NoSQL بپردازیم.

اولین مفهوم که باید با آن آشنا شویم DBMS یا سیستم مدیریتی دیتابیس است.

سیستم های مدیریت دیتابیس (DBMS)

سیستم‌های DBMS، نرم‌افزارهایی هستند که با رابط‌های برنامه‌نویسی اپلیکیشن (API) کار می‌کنند. DBMS مخفف عبارات  DataBase Management Systems است.

مسئولیت این نرم افزارها این است که انواع خاصی از داده‌ها را در هر عملیاتی پردازش، ثبت و بازیابی کنند. اکنون دهه‌ها است که برای کمک به حل کردن انواع مختلفی از مسائل، DBMS های مختلفی توسعه و ظهور پیدا کرده‌‌‌اند. مانند پایگاه‌های داده رابطه‌ای، NoSQL و… .

برای استفاده از این سیستم ها اپلیکیشن‌هایی مانند  MySQL، PostgreSQL ،MongoDB ،Redis و غیره طراحی شده‌اند.

انواع دیتابیس

انواع دیتابیس را می توانیم در دو نوع رابطه ای یا SQL و یا غیر رابطه ای یا NoSQL دسته بندی کنیم.

بیشتر ما در حال حاضر با بانک‌های اطلاعاتی SQL آشنایی داریم و با آنها در قالب MySQL یا اوراکل یا هر نرم افزار دیگری کار کرده ایم. نکته ای که در این نوع از دیتابیس ها مهم است رابطه های جدولی و منظم آنهاست. در کنار SQL، در سال‌های اخیر بانک‌های اطلاعاتی NoSql نیز توانستند جایگاه خود را در میان توسعه‌دهندگان محکم کنند و مشکلات زیادی را حل نمایند.

در ادامه مقاله هر کدام از این مدل دیتابیس ها را به صورت مجزا توضیح می دهیم.

پایگاه داده های رابطه ای یا SQL

نکته مهمی که در توضیح این نوع از دیتابیس ها وجود دارد، شیوه‌ای است که این بانک‌های اطلاعات، داده‌ها را ساختاردهی و طبقه بندی می‌کنند. بانک‌های اطلاعاتی SQL در این رابطه سختگیرانه عمل می‌کنند و همه چیز را بسیار مرتب قرار می‌دهند، درست مانند دفترچه‌های تلفن به صورت سطر و ستون و منظم.

بانک‌های اطلاعاتی رابطه‌ای می‌توانند شامل چندین جدول مختلف باشند، موجودیت‌ها در ردیف‌ها قرار می‌گیرد و برای نمایش داده‌های مربوط به هر آیتم ما از ستون‌ها استفاده می‌کنیم، مانند ستون نام، ستون شماره تلفن و… . در علم بانک‌های اطلاعاتی به رابطه میان جدول و نوع فیلدها عمدتا schema می‌گویند. یک بانک اطلاعاتی رابطه‌ای یا SQL به این صورت است که قبل از اینکه بخواهیم هرگونه داده‌ای را وارد دیتابیس کنیم، ابتدا باید به صورت کامل و درست schema را تعریف کنیم.

در این زمینه می توانید مقاله روش نصب sql server را مطالعه کنید.

NoSQL

دیتابیس های غیر رابطه ای به کمکتان می آیند! گاهی داده‌های شما به صورت واضح نیستند و یا اینکه ساختاردهی درستی ندارند. یا از نوع دیتاهای متفاوتی هستند، در این صورت شما نمی توانید به راحتی یک schema بسازید . به جای این کار می‌توانید از بانک‌های اطلاعاتی غیر رابطه‌ای استفاده کنید.

این مدل از بانک اطلاعاتی بسیار منعطف‌تر نسبت به مدل رابطه ای خود است. ایده بانک‌های اطلاعاتی غیر رابطه‌ای مانند فایل‌ها و پوشه‌ها است که در آن تمام اطلاعات مرتبط به هم یعنی فایل ها در یک جا یعنی یک پوشه قرار می‌گیرند.

شما در دیتابیس های NoSQL برخلاف دیتابیس های رابطه‌ای سنتی، می توانید گروهی از اطلاعات متفاوت را به صورت خیلی ساده دسته بندی کنید. این انباره‌های سند داده‌های مختلف را در کنار هم و به صورت یک مجموعه منفرد نگهداری می‌کنند که معادل سند است. این سندها می‌توانند به صورت شیءهای داده‌ای منفرد مانند یک فایل JSON باشند و با این حال همچنان می توانیم بر اساس خصوصیات مختلف به آن‌ها کوئری یا درخواست بزنیم.

تفاوت SQL و NoSQL

1. زبان ذخیره سازی: مدل رابطه ای از زبان SQL استفاده می کند اما مدل غیر رابطه ای وابستگی به زبان ندارد.
2. مقیاس پذیری: برای گسترش دیتابیس SQL به صورت عمودی می توانیم دست به اقدام بزنیم (اضافه کردن سطرهای جدید). اما در NoSQL میتوانیم ساختارهای جدید اضافه کنیم. پس در پروژه های بزرگ تر دیتابیس های NoSQL بیشتر می توانند به کارمان بیایند.
3. میزان استفاده: دیتابیسهای رابطه ای و SQL قدیمی تر و پرکاربرد تر هستند و افراد بیشتری وجود دارند که در صورت بروز مشکل شما را راهنمایی کنند. اما در مدل غیر رابطه ای یا NoSQL چون جدید و نوپا است افراد کمتری تجربه استفاده و کار با آن را دارند.